ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ

Tου Ιωάννου Τσουμάκου Ψυχιάτρου-Ψυχοθεραπευτή

Ιστορικά στοιχεία

Το αλκοόλ ή αιθυλική αλκοόλη, κοινώς οινόπνευμα, έγινε γνωστό στον άνθρωπο κατά την απαρχή της ιστορίας του, όταν τυχαία ανακάλυψε την δράση διαφόρων χυμών φρούτων που είχαν υποστεί κάποια ζύμωση. Ιστορικές πηγές αναφέρουν την καλλιέργεια του αμπελιού, κυρίως στη Μεσόγειο, ήδη από το 3.500 π.χ. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι γνώριζαν το κρασί όπως και την μπύρα. Γνώριζαν επίσης και την μέθη που την είχαν συνδέσει με την διασκέδαση. Τα ομηρικά έπη κάνουν συχνή μνεία του οίνου τόσο για λόγους διασκέδασης, όσο και σαν ιατρικού μέσου. Στην κλασσική Ελλάδα η χρήση του οίνου άκρατου ή κεκραμένου αναφέρεται συχνότατα σε ιστορικές πηγές. Κατ' ανάλογο τρόπο ο Σενέκας δίνει λεπτομερείς περιγραφές οινοποσίας σε Ρωμαϊκά συμπόσια. Τόσο οι Έλληνες όσο και οι Ρωμαίοι γνώριζαν την φαρμακολογική ενέργεια του κρασιού την οποία επεδίωκαν για να φτάσουν σε κατάσταση μέθης. Στους κλασσικούς και ρωμαϊκούς χρόνους όπως και στο Μεσαίωνα ο οίνος δεν περιορίζεται με νομοθετικές διατάξεις αλλά αντίθετα εμπεριέχεται σε πολλές εθιμοτυπικές και θρησκευτικές τελετουργίες. Περίπου στα 1000-1100 μ.Χ. οι Αλχημιστές εφευρίσκουν την τεχνική της απόσταξης. Από τότε και μετά άρχισαν να παράγουν την αιθυλική αλκοόλη, το δραστικό συστατικό των οινοπνευματωδών ποτών σε πιο συμπυκνωμένη μορφή. Η δημιουργία σοβαρότερων κοινωνικών προβλημάτων από κατάχρηση οινοπνεύματος (σε σχέση με τις προηγούμενες εποχές) αρχίζει τον 12ο αιώνα, με την ευρεία κατανάλωση αποστάγματος οίνου. Τον 17ο αιώνα ο Sylvius καθηγητής Ιατρικής στο Leyden κατάφερε ν' αποστάξει καθαρό οινόπνευμα από χυμό δημητριακών. Ήσαν το ποτό Gin, ολλανδικό προϊόν που άρχισε να εξάγεται και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Από τότε έχουμε την απαρχή κρατικού ελέγχου στη χρήση οινοπνεύματος, βαριά ειδική φορολογία και απαγόρευση της ελεύθερης χρησιμοποίησης αποστακτήρων.
Τον 18ο και 19ο αιώνα στις αγγλοσαξωνικές χώρες διαδίδεται το Whisky που σημαίνει "νερό της ζωής" και υποστηρίχθηκε πως προκαλεί "μακροζωΐα, όξυνση του νου και διέγερση της σεξουαλικής δραστηριότητας".
Τον 18ο αιώνα επικρατούν ορισμένα κοινωνικά στερεότυπα σχετικά με το οινόπνευμα, που έχουν επιβιώσει (έστω και σ' ασθενέστερη μορφή) μέχρι σήμερα π.χ. Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων δυνατών ποτών θεωρείται ένδειξη αξιοπρέπειας. Ωρισμένες επαγγελματικές ομάδες έκαναν συστηματική χρήση οινοπνεύματος επειδή στην αρχή δημιουργούσε ευεξία και έτσι αντιμετώπιζαν δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης και εργασίας. Τέτοιες ομάδες ήσαν οι ναυτικοί, οι στρατιώτες, οι μεταλλορύχοι και οι βιομηχανικοί εργάτες (κατά τον 18ο και 19ο αιώνα).
Το 1920 μ.Χ. στις ΗΠΑ επιβάλλεται η ΠΟΤΟΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ δηλ. η απαγόρευση διάθεσης αποσταγμένων αλκοολούχων ποτών. Η ποτοαπαγόρευση παρέμεινε ως το 1933. Στη διάρκεια της ποτοαπαγόρευσης οι επίσημες εκτιμήσεις δίνουν 4/100.000 Αμερικανούς τον χρόνο νεκρούς, λόγω δηλητηρίασης από το παράνομο αλκοόλ, στο οποίο εκτός από την αιθυλική αλκοόλη ήσαν παρούσες τοξικές ακαθαρσίες, όπως η μεθυλική αλκοόλη κ.α. Το 1932 κλείστηκαν στη φυλακή 45.000 άτομα για αθέμιτη χρήση αλκοόλ. Στα 14 χρόνια της ποτοαπαγόρευσης η παρασκευή και η εμπορία αποσταγμένων αλκοολούχων ποτών, πέρασε στα χέρια παράνομων "οικογενειών" της Μαφίας οι οποίες κατασκεύαζαν παράνομο αλκοόλ, το νόθευαν μ' επικίνδυνες ουσίες και εν συνεχεία το πουλούσαν σε υπέρογκες τιμές. Τα αποτελέσματα ήσαν: α) Ισχυροποίηση της Μαφίας, β) Αύξηση των εγκλημάτων, γ) Διόγκωση της διαφθοράς των κυβερνητικών λειτουργών, δ) Αύξηση των παρενεργειών της κατάχρησης ή της εξάρτησης από το αλκοόλ σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο.
Το 1961 μ.Χ. η συνολική κατά κεφαλήν κατανάλωση καθαρού αλκοόλ στην Ελλάδα ήταν 5,3 λίτρα/άτομο. Το 1991 μ.Χ. η συνολική κατά κεφαλή κατανάλωση καθαρού αλκοόλ στη χώρα μας ήταν 8,6 λίτρα ανά άτομο και κατείχε την 12η θέση στην παγκόσμια κατάταξη. Παρουσιάζει δηλ. αύξηση ίση με 62,5% στην περίοδο 1961-91. Οι τάσεις είναι αυξητικές στην τρέχουσα περίοδο και το 2000 η κατανάλωση έφτασε στα 9,5 λίτρα ανά άτομο.
Όσον αφορά την κατά κεφαλή κατανάλωση καθαρού αλκοόλ από πυκνά ποτά, η Ελλάδα κατέχει την 6η θέση παγκοσμίως, με 2,7lt/άτομο, ως προς το κρασί κατέχει την 9η θέση παγκοσμίως με 32,4lt/άτομο, ως προς την μπύρα την 32η θέση παγκοσμίως με 40lt/άτομο. Η τάση στη χώρα μας από το 1961 και μετά είναι μείωση της κατανάλωσης κρασιού, και αύξηση της κατανάλωσης της μπύρας και αποσταγμένων αλκοολούχων ποτών. Πρέπει να επισημάνουμε ότι η αύξηση της κατά κεφαλήν κατανάλωσης αλκοόλ συνοδεύεται και από αύξηση των προβλημάτων αλκοολισμού.
Ας σημειώσουμε ότι η περιεκτικότης σε αλκοόλ της μπύρας είναι 3-8%, του οίνου 8-14%, των αποσταγμένων ποτών (όπως κονιάκ, ουΐσκι, τζιν, ρούμι, βότκα) 37-40% των γλυκών κρασιών και κοκτέιλ 15-20% και των λικέρ 20-55%.

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ - ΚΑΤΑΧΡΗΣΗ ΑΠΟ ΑΛΚΟΟΛ - ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ

Το ΑΛΚΟΟΛ ή ΑΙΘΥΛΙΚΗ ΑΛΚΟΟΛΗ είναι μία ψυχοτρόπος ουσία, που δρα κατασταλτικά στο Κ.Ν.Σ. και ειδικά στον εγκέφαλο.
Ο όρος αλκοολισμός χρησιμοποιείται σήμερα ως πολύ γενικός όρος και θεωρείται ανεπαρκής για να συμπεριλάβει και προσδιορίσει όλα τα πολύπλοκα και πολυδιάστατα φαινόμενα μιας συμπεριφοράς: τους οξείς ή χρόνιους παθολογικούς τρόπους της, τις βιολογικές, ψυχολογικές και κοινωνικοπολιτισμικές συνιστώσες καθώς και τις αντίστοιχες - όπου υπάρχουν - επιπτώσεις της.
Στατιστικές σε διάφορες χώρες υπολογίζουν τον επιπολασμό του αλκοολισμού από 5-15%. Μολονότι είναι πιο συχνός στους άνδρες (και ειδικότερα στις ηλικίες 20-40 ετών), η συχνότητά του στις γυναίκες αυξάνει.
Σήμερα, τα δύο παγκόσμια ταξινομικά ψυχιατρικά συστήματα το DSM5 της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και το ICD10 της Π.Ο.Υ. κάνουν διάκριση ανάμεσα σε κατάχρηση και εξάρτηση από αλκόολ.
Κριτήρια της κατάχρησης είναι α) Παθολογικός τρόπος χρήσης αλκοόλ - ανάγκη καθημερινής χρήσης αλκοόλ για την επαρκή λειτουργία του ατόμου - αδυναμία ελάττωσης ή παύσης του πιοτού - επανειλημμένες απόπειρες του ατόμου να ελαττώσει ή να ελέγξει το υπερβολικό ποτό, με περιόδους προσωρινής αποχής ή με περιορισμό του ποτού σε ωρισμένες μόνον ώρες της ημέρας - επεισόδια κραιπάλης (παραμονή σε κατάσταση μέθης σε όλη την διάρκεια της ημέρας για τουλάχιστον δύο μέρες) - περιστασιακή κατανάλωση περίπου 900cc οινοπνεύματος (ή ισοδύναμου σε κρασί ή μπύρα) - περίοδος αμνησίας για γεγονότα που συνέβησαν στη διάρκεια της μέθης (αμνησιακά κενά) - συνέχιση του πιοτού παρά την ύπαρξη μιας σοβαρής σωματικής διαταραχής για την οποία το άτομο γνωρίζει ότι επιδεινώνεται με την χρήση του αλκοόλ - πόση αλκοόλ που δεν είναι σε μορφή ποτού. β) Έκπτωση της κοινωνικής ή επαγγελματικής λειτουργίας του ατόμου λόγω της χρήσης αλκοόλ: π.χ. βίαιη συμπεριφορά σε κατάσταση τοξίκωσης (μέθης), απουσίες από την εργασία, απώλεια εργασίας, δοσοληψίες με το νόμο (π.χ. σύλληψη για μέθη, τροχαία ατυχήματα σε κατάσταση μέθης), καυγάδες ή προβλήματα με μέλη της οικογένειας ή με φίλους, εξαιτίας της υπερβολικής χρήσης αλκοόλ. γ) Διάρκεια της διαταραχής τουλάχιστον ένας μήνας.
Η ΕΞΑΡΤΗΣΗ είναι πιο σοβαρή μορφή διαταραχής από την κατάχρηση και για την διάγνωσή της απαιτείται φυσική και σωματική εξάρτηση που εκδηλώνεται είτε ως ΑΝΟΧΗ είτε ως ΣΤΕΡΗΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. Λέγοντας ανοχή εννοούμε την κατάσταση εκείνη κατά την οποία απαιτείται διαρκώς αυξανόμενη ποσότητα της ουσίας για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Με την περαιτέρω εξέλιξη της χρονιότητας πρόσληψης αλκοόλ, η ΑΝΟΧΗ αρχίζει να μειώνεται αισθητά, τότε επιτυγχάνονται φαινόμενα μέθης ακόμη και με μικρότερες ποσότητες από πριν (ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΑΝΟΧΗ).

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ - ΑΙΤΙΕΣ

Α) Βιολογικοί και γενετικοί παράγοντες
Γενετική προδιάθεση σε παιδιά αλκοολικών
Β) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
(Κοινωνικο-πολιτισμικοί και οικονομικοί)
Στη λεκάνη της Μεσογείου η χρήση του αλκοόλ συμβαδίζει με την εξάπλωση του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού (του Ιουδαιοχριστιανικού στη συνέχεια). Απαγορεύεται εντελώς στους Μουσουλμάνους και τους Μορμόνους. Ή επιτρέπεται στα παιδιά να πίνουν με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο, απαγορεύεται όμως να μεθούν, όπως στους Ιταλούς και στους Εβραίους.
Η χαμηλή τιμή πωλήσεως των οινοπνευματωδών ποτών, η έντονη ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ, η εργασία που "εκθέτει στον κίνδυνο" (ταβέρνα, καφενείο, BAR, εργαζόμενοι σε ποτοποιίες) το υποβιβασμένο είδος εργασίας, τα πολιτισμικά στερεότυπα και καταναλωτικά πρότυπα (patterns), λόγω της αύξησης της επικοινωνίας των λαών, της έντονης αστικοποίησης και βιομηχανοποίησης, οδηγούν στη διεθνοποίηση των σχετικών συνηθειών και προτύπων.
Η κατακόρυφη αύξηση του αλκοολισμού των τελευταίων δεκαετιών στις αναπτυγμένες κοινωνίες - ιδιαίτερα μεταξύ των νέων και των γυναικών δεν είναι δυνατόν να εξηγηθεί μόνο με βάση την ψυχοπαθολογία.
Γ) Ψυχολογικοί παράγοντες: Η παρορμητικότητα, το άγχος, η κατάθλιψη, οι δυσκολίες στη σεξουαλική ταυτοποίηση, η αδυναμία του ΕΓΩ, αποτελούν στοιχεία από τα πλέον συχνά απαντώμενα στους αλκοολικούς.
Επίσης χαρακτηρίζονται από παρανοϊκή τάση, χαμηλό αίσθημα αυτοεκτίμησης, υπευθυνότητας και αυτοελέγχου, ενασχόληση με το σωματικό εγώ κ.ά.
ΤΕΚΜΗΡΙΩΝΕΤΑΙ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΩΝ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΥ

ΚΟΙΝΗ ΜΕΘΗ

Κοινή μέθη ή αλκοολική τοξίκωση: Με ποσοστό 0,8 gr αλκοόλ/ λίτρο αίματος αρχίζει το 1ο στάδιο της μέθης με ευφορικό ή και καταθλιπτικό συναίσθημα και άρση των συμπεριφορικών αναστολών. Υψηλότερη αλκοολαιμία (περί τα 2gr αλκοόλ/ lt αίμ.) εισάγει στο 2ο στάδιο με αταξικό χαρακτηριστικό βάδισμα, δυσαρθρία, ασυνέργεια κινήσεων, τρόμο των άκρων, ασυνάρτητο λόγο, ελάττωση της κριτικής ικανότητας.
Εν συνεχεία έχουμε ναυτία και εμετούς, υπέρπνοια, ταχυκαρδία, νοητική σύγχυση, υπνηλία, λήθαργο. Με αλκοολαιμία πέραν των 3gr/lt το άτομο πέφτει σε βαθύ κώμα με μυδρίαση, υποτονία, κατάργηση των αντανακλαστικών, εξασθένηση του σφυγμού, υπόταση. Δυνατόν επίσης να συνυπάρχουν διέγερση, ψευδαισθήσεις, παραλήρημα, επιληπτικοί σπασμοί. Η όλη εικόνα παρέρχεται σε λίγες ώρες δυνατόν όμως να οδηγήσει σε θανατηφόρο καρδιοαγγειακή κατάρρευση (collapsus) αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα θεραπευτικά μέτρα.

ΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΑΛΚΟΟΛ

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΑ η χρόνια χρήση αλκοόλ επιφέρει μια αλλαγή στη συμπεριφορά που συνίσταται σε δευτερογενή καταθλιπτική κατάσταση, συναισθηματική και σεξουαλική ανασφάλεια, παθολογική ζηλοτυπία, ευσυγκινησία και ευερεθιστότητα στο χαρακτήρα, κενά της μνήμης.
Άλλες ψυχιατρικές συνέπειες είναι η ΟΞΕΙΑ ΨΥΧΩΣΗ (με ακουστικές ψευδαισθήσεις και διωκτικού περιεχομένου παραλήρημα) η οποία ονομάζεται ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΤΩΣΗ. Άλλη ψυχιατρική συνέπεια είναι χρόνια παραληρήματα ζηλοτυπίας ή παραληρήματα ψευδαισθησιακού περιεχομένου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ, η χρόνια χρήση αλκοόλ προκαλεί: 1) πολυνευροπάθεια, 2) αλκοολικές εγκεφαλοπάθειες που είναι οι εξής: α) Η Νόσος του Korsakoff (οφείλεται σε έλλειψη βιταμίνης Β1 λόγω κακής λήψης τροφής και ανεπαρκούς απορρόφησης), με τα εξής συμπτώματα: έκπτωση της πρόσφατης μνήμης, περιφερική νευροπάθεια, αταξία, μυθοπλασίες, β) Η εγκεφαλοπάθεια του Werniche (οφείλεται σε έλλειψη Β1) με τα εξής συμπτώματα: θόλωση της συνείδησης, οφθαλμοπληγία, αταξία. Μπορεί να οδηγήσει σε κώμα και θάνατο, γ) Αλκοολικές άνοιες με συμπωματολογία διαταραχών της κρίσης, της μνήμης, απάθεια, γενική ψυχονοητική και κοινωνική έκπτωση.
ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ οι συνέπειες είναι, οισοφαγίτις, γαστρίτις, γαστρικό έλκος, μυοπάθεια, παγκρεατίτις, μυϊκή δυστροφία, καρδιομυοπάθεια, δυσαπορρόφηση σημαντικών θρεπτικών συστατικών όπως βιταμινών, Ca, Mg, Zn. Ένα ποσοστό 10% των αλκοολικών οδηγείται σε ηπατίτιδα και λιπώδη διήθηση του ήπατος με αποτέλεσμα την ΚΙΡΡΩΣΗ. Στο έμβρυο, από την χρήση C2H5OH στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, προκαλούνται διανοητική καθυστέρηση, συγγενείς ανωμαλίες, ηπατικές βλάβες, νευρολογικά σύνδρομα.

ΑΛΚΟΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΕΡΗΣΗΣ

Λέγοντας ΑΛΚΟΟΛΙΚΟ ΣΤΕΡΗΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ εννοούμε ένα σύνολο σωματικών και ψυχικών συμπτωμάτων που προκαλείται από την διακοπή της λήψης του αλκοόλ (ή την ελάττωσή του).
Το αλκοολικό σύνδρομο ΣΤΕΡΗΣΗΣ, εμφανίζεται 6-24 h μετά την παύση του αλκοόλ, με τρόμο στα χέρια, ναυτία, εμέτους, ταχυκαρδία, εφίδρωση, υπέρπνοια, άγχος, ευερεθιστότητα, κατάθλιψη. Προοδευτικά επιδεινώνονται η ταχυκαρδία, η εφίδρωση, η διέγερση, ο τρόμος και εμφανίζονται γενικευμένοι ΣΠΑΣΜΟΙ με ακραία κατάληξη το ΟΞΥ ΤΡΟΜΩΔΕΣ ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑ, που συμβαίνει σε 7 ημέρες από την τελευταία λήψη ποτού και κύρια συμπτώματα έντονες ψευδαισθήσεις, οπτικές και απτικές, που αφορούν ζώα ή έντομα, ακουστικές ψευδαισθήσεις, παρερμηνείες παραισθήσεις, παραληρητικές ιδέες, θόλωση της συνείδησης, αποπροσανατολισμός, ασυνάρτητη ομιλία, υπερδραστηριότητα του Α.Ν.Σ., υπερπυρεξία, αφυδάτωση, ηλεκτρολυτικές διαταραχές. Η θνησιμότητα φθάνει το 15% (στο τρομώδες παραλήρημα).

ΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟ

1) Παραβατικές συμπεριφορές στους εφήβους (τροχαία λόγω μέθης, σεξουαλικές επιθέσεις, απουσίες και εγκατάλειψη ίσως του σχολείου κ.λ.π.) (Σε βρετανική και ολλανδική έρευνα άνω του 50% των παιδιών και εφήβων με παραβατικές συμπεριφορές είχαν καταναλώσει οινοπνευματώδη).
2) Δυσλειτουργία στην οικογένεια του αλκοολικού: Επιπτώσεις στη σύζυγο και στα παιδιά με αποτέλεσμα διαζύγιο. Σεξουαλικές δυσλειτουργίες που δυσκολεύουν τη σεξουαλική ζωή του αλκοολικού.
3) Κοινωνικά και εργασιακά προβλήματα, όπως δυσκολίες και απουσίες στην εργασία (χειρισμός μηχανών, αυτοκινήτων, χειρουργοί, πιλότοι κ.λ.π.), περιορισμός της λειτουργικότητας του αλκοολικού με αποτέλεσμα να μην εξελίσσεται, να υποβαθμίζεται εργασιακά ή να απολύεται ή να έχει δυσκολίες στην ανεύρεση εργασίας.
4) Παραπτωματικότητα: Τα 2/3 των ατόμων που συλλαμβάνονται να οδηγούν σε κατάσταση μέθης, είναι αλκοολικοί. Άλλες παρενέργειες του αλκοολισμού είναι εργατικά ατυχήματα, πυρκαΐες στο σπίτι ή τους χώρους εργασίας, βίαιες πράξεις, κλοπές, ληστείες, σεξουαλικές επιθέσεις. Σαν αποτέλεσμα αυτών οι αλκοολικοί έχουν δοσοληψίες με τον νόμο, παραπομπές στα δικαστήρια, εγκλεισμούς στις φυλακές.
Μέτρα πρόληψης: 1) Υψηλότερη φορολογία του αλκοόλ, 2) Αυστηρότερη νομοθεσία για τους οδηγούς και ανηλίκους, 3) Περιορισμός στη διαφήμιση αλκοόλ, 4) Περιορισμοί στη διάθεση του αλκοόλ, 5) Η συμβολή του γενικού γιατρού στην πρόληψη, 6) Εκπαίδευση στην ΥΓΕΙΑ, από τους διδασκάλους στα σχολεία (περιλαμβάνοντας στη διδασκαλία τους και την υγιή χρήση του αλκοόλ στην καθημερινή ζωή).

Αλκοολισμός Θεραπεία και ΜΕΤΡΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Βαριά τοξίκωση (μέθη): Χρειάζεται εισαγωγή σε Παθολογικό τμήμα Γενικού Νοσοκομείου ή σε Μονάδα Εντατικής Παρακολούθησης. Η θεραπεία είναι ενυδάτωση, ηλεκτρολυτική κάλυψη, καρδιοαγγειακή υποστήριξη, βιταμινοθεραπεία, ψυχοφαρμακοθεραπεία.
Τρομώδες παραλήρημα ή σπασμοί: Χρειάζεται εισαγωγή σε Παθολογικό τμήμα Γενικού Νοσοκομείου ή σε Μονάδα Εντατικής Παρακολούθησης.
Αλκοολικό στερητικό σύνδρομο: Αντιμετώπιση στην αρχική φάση με χλωροδιαζεποξείδη (Librium) 300-400mg ημερησίως.
Αλκοολική ψευδαισθήτωση: Θεραπεία με αντιψυχωσικά φάρμακα.
Χρόνια εγκεφαλικά παραληρήματα και Αλκοολικές εγκεφαλοπάθειες: Χρειάζονται ιατρική και ψυχιατρική θεραπευτική αντιμετώπιση.
Το 1ο στάδιο θεραπείας των χρόνιων αλκοολικών είναι η ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ, η οποία γίνεται σε παθολογικό ή ψυχιατρικό τμήμα Γενικού Νοσοκομείου: αποκατάσταση της κακής σωματικής κατάστασης του ασθενή, αντιμετώπιση του στερητικού συνδρόμου, προφύλαξή του για να μην πιεί για κάποιο διάστημα.
Μακρόχρονη θεραπεία του αλκοολικού: από εξειδικευμένη θεραπευτική ομάδα σε ειδικά κέντρα, κατά προτίμηση ΕΚΤΟΣ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟΥ. Γίνονται ατομική η ομαδική ψυχοθεραπεία ή οικογενειακή ψυχοθεραπεία.

Φαρμακευτικές θεραπείες

1) Θεραπεία ΑΠΟΣΤΡΟΦΗΣ, μέσω χορήγησης Απομορφίνης ή δισουλφιράμης (Antabuse) η οποία αναστέλλει την φυσιολογική οξείδωση του αλκοόλ, οπότε συσσωρεύεται στο αίμα ακεταλδεΰδη που φέρνει δυσφορία, ταχυκαρδία, έμετο. Με 150-250mg δισουλφιράμης από το στόμα την ημέρα ο ασθενής δεν μπορεί να πιεί, γιατί φοβάται τα δυσφορικά ενοχλήματα που θα παρουσιασθούν αν πιεί (εγκαθίσταται εξαρτημένο ανακλαστικό αποφυγής προς το αλκοόλ). Πρέπει η χρήση του Antabuse να συνδυάζεται με ψυχοθεραπεία.
2) Χορήγηση Ακαμπροζάτης (CAMBRAL)
Η Ακαμπροζάτη τείνει να παρατείνει την αποχή στους αποτοξινωμένους ασθενείς (δεν κυκλοφορεί στην Ελλάδα).
3) Χορήγηση Ναλτρεξόνης (NALOREX)
Η Ναλτρεξόνη φαίνεται ότι μειώνει την βαριά κατανάλωση αλκοόλ στους ασθενείς που δεν απέχουν. Δοσολογία: 1 ταμπλέτα ημερησίως.
4) Χορήγηση Ναλμεφένης (SELINCRO)
Δοσολογία:1 ταμπλέτα 2 ώρες πριν την πόση αλκοόλ.
Επίσης πολύ χρήσιμες είναι οι ομάδες αυτοβοήθειας α) Ανώνυμοι Αλκοολικοί (Α.Α.) Η.Π.Α., Αγγλία και στη χώρα μας, β) Al-Anon: ομάδα αυτοβοήθειας για τις (τους) συζύγους των αλκοολικών, γ) Al-teen: ομάδα αυτοβοήθειας για εφήβους-παιδιά αλκοολικών.

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ

Επιπολασμός (Prevalence): Αναφέρεται στις περιπτώσεις ατόμων που έχουν την υπό μελέτη νόσο σε μια συγκεκριμένη στιγμή του χρόνου, ανεξάρτητα από το πότε άρχισε η νόσος.

Επιπολασμός στο χρόνο t =     Περιπτώσεις νόσου στο χρόνο
 Υπό μελέτη πληθυσμός στο χρόνο t

Επίπτωση (Incidence): Αναφέρεται στον δείκτη που περιλαμβάνει μόνον τις περιπτώσεις της υπό μελέτης νόσου που άρχισαν σε μία απόλυτα σαφώς καθορισμένη χρονική περίοδο (π.χ. ένας χρόνος).